V nedělju večerom telefon Gregora, 52 lět, učitelja zgodovine iz Kranja, zazvonil 12 raz za pet minut. Zvonili jego sestra, kolega, jego bivša učenica. Vsi pytali to samo: «Gregor, ty jesi v porjadku? Ty potrěbuješ pěnjeze?»
Gregor ne razuměl ničto. Potom sestra poslala jemu snimku ekrana. Iz jego profila v aplikaciji za poruky, vsim kontaktam — 340 ljudij — prišla poruka: «Zdravo! Ja jesm v težkom položaju v inostranstvu, moja karta jest blokirana. Možeš li mi poslati 300 evro? Vratim zavtra. Prošu, ne zvoni, ja ne mogu govoriti.» I nomer računa.
Najhuže: dva čelověka uže platili. Jego tetka, 78 lět, poslala 300 evro. I bivša kolegynja — 150.
Kako se to stalo? Tri dnja pred tym Gregor dostal SMS: «Vaš paket ne može byti dostavleny. Potvrdite adresu na linku.» On čekal paket — knigu iz internetnogo magazina — i kliknul. Stranica izgledala kako pošta. On vvel svoj nomer telefona. Potom prišel kod v SMS, i stranica pytala: «Vvedite kod za potvrđenje.» On vvel. To ne byl kod od pošty — to byl kod za prijavu v jego aplikaciju za poruky. Hakeri tako dostali jego profil na drugom telefonu.
Syn Gregora, Žiga, 23 lět, student računalništva, prišel srazu. «Najprvo — ne panika. Postupajemo po redu.»
1. Oni prijavili se v aplikaciju na Gregorovom telefonu s novym kodom. To odjavilo hakerov.
2. Oni uključili «dvofaktorsku avtentikaciju» — PIN, ktory trěba pri každoj novoj prijavi.
3. Gregor poslal vsim kontaktam poruku: «Moj profil byl hakovany. NE PLAĆAJTE ničto. Izvinite.»
4. Oni zvonili v banku tetky i kolegynje, i v policiju. Policija primila prijavu o kibernetičnom prestupu.
5. Gregor izměnil lozinky v elektronnoj pošti i banke — vsude, gde imal tu samu lozinku. (To bylo mnogo mest.)
Tetka dostala nazad 300 evro — banka uspěla zaustaviti plaću. Kolegynja ne — jej plaća uže byla odpravljena v drugu državu.
Gregor se čuvstvoval užasno. «Ja učim dětij kritično mysliti o izvorah informacij. I ja sam kliknul na link kako děte.» Žiga ga utěšal: «Tato, hakery pišut to tako, da kliknut i profesori informatiky. Oni igrajut na emocije: brzo, paket, problem.»
Sejčas Gregor imaje pravila: nikogda ne dati kod iz SMS nikomu, ne klikati linki iz SMS, i kogda někto prosi pěnjeze v poruke — zvoniti jemu. On napisal i lekciju za svoje učenike: «Zgodovina prevar: od trojanskogo konja do SMS-a o paketu.»