Viktorija, 25 lět, laborantka v bolnicě v Burgasu, živela do sejčas s roditeljami. Jej plaća jest 1 900 leva na měsec. V januaru ona rěšila: v junu ja se preselim v svoj stan. Ale ona nikogda ne platila najmninu, račune ili hranu sama. «Ja ne znala, koliko stoji život», ona govori.
Jej teta, buhgalterka, sěla s nej nad tabeloju v kompjuteru. «Najprvo, prihody. Potom fiksni troškovi. Potom promenlivi. I na koncu — štednja.»
Prihod: 1 900 leva neto. Fiksni troškovi:
- Najmnina za jednosobny stan blizko bolnice: 800 leva.
- Elektrika, voda, grějanje, internet: srědno 180 leva (zimoj bolje).
- Telefon: 25 leva.
- Avtobusna karta: 30 leva.
Vsego: 1 035 leva. Ostaje 865.
Promenlivi troškovi:
- Hrana i higiena: 400 leva — «ako kuhaš doma», skazala teta.
- Kafići, kino, izlazki: 150.
- Odežda: 80.
- Lěkarstva, nepredvidjeno: 50.
Vsego: 680. Ostaje 185.
«185 leva na štednju?» Viktorija byla razočarovana. «To jest malo.» Teta odgovorila: «To jest 2 220 na god. I ty musiš imati rezervny fond — tri měsečne plaće — za slučaj, da se něčto stane.»
Najprvo trěba bylo platiti i jednokratne troškovi: depozit — dvě najmnine, 1 600 leva; mebelj, ktorogo v stanu ne bylo: krevet, stol, holodilnik — okolo 1 500; kuhinjsky posud i bělje — 300. Vsego okolo 3 400 leva, ktore Viktorija ne imala.
Ona izbrala plan: šest měsecev ješče živeti s roditeljami i štediti 1 000 leva každy měsec. Ona prestala kupovati kavu v kafiću (60 leva na měsec!), prodala staru odeždu v internetu i vzela dodatne smeny v vikend.
V junu ona imala 6 200 leva. Ona najmila stan — ne za 800, ale za 700, malo dalje od bolnice, s velikym balkonom. Mebelj ona kupila iz druge ruky, i dědo jej podaril stary stol iz garaža.
Po trěh měsecah žitja samoj Viktorija zapisyvaje vse troškovi v aplikaciji. Jej realny měsec: hrana 450 (ona kuha menje, neželi planovala), kafići 200 (prijatelji prihodijut často), ale grějanje lětom 0. Ona štedi 150 leva v měsec — menje, neželi planovala, ale každy měsec.
«Najvažnějše ne jest čislo», govori teta. «Najvažnějše jest, že ty znaješ, kamo ide tvoj každy lev.»